Warmińsko-Mazurskie Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Warmińsko-Mazurskie Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Warmińsko-Mazurskie Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
O Nas Aktualności
Kontakt

Główne problemy brd: Młodzi wiekiem kierujący pojazdami

Wiek i doświadczenie kierowców ma duży wpływ na ryzyko udziału w wypadku drogowym. W krajach OECD młodzi kierowcy stanowią około 27% kierowców będących ofiarami śmiertelnymi wypadków drogowych, mimo że ta grupa wiekowa stanowi jedynie ok. 10% populacji. Ponadto od 20 do 30% ofiar śmiertelnych jest skutkiem wypadków drogowych, w których uczestniczą młodzi kierowcy.
Wypadkowe wskaźniki śmiertelności młodych kierowców – mężczyzn są blisko trzykrotnie wyższe od statystyk śmiertelności młodych kierowców – kobiet. W niektórych z badanych krajów wskaźnik relatywnego ryzyka grupy młodych mężczyzn rośnie, w porównaniu z innymi grupami kierowców. W Polsce sytuacja jest podobna. Kierowcy poniżej 25 lat to 10% populacji, tymczasem powodują oni 21% wypadków i stanowią 30% śmiertelnych ofiar w wypadkach samochodów osobowych.
Z badań przeprowadzonych przez Instytut Transportu Samochodowego wynika, że w ponad 30% wypadków uczestniczą kierowcy ze stażem krótszym niż 2 lata, a wśród nich przeważają ludzie w wieku od 18 do 24 lat. Wypadki drogowe są jedną z głównych przyczyn nagłych zgonów w Polsce, a w grupie ludzi młodych – pierwszą. Młodzi kierowcy stwarzają większe zagrożenie dla siebie, swoich pasażerów i innych użytkowników drogi niż pozostali kierowcy. W wypadkach z udziałem tej grupy wiekowej na każdego młodego zabitego kierowcę przypada ok. 1,3 zabitego innego użytkownika drogi.
Wypadki z udziałem młodych kierowców znacznie różnią się od tych z udziałem kierowców doświadczonych. Więcej z nich ma miejsce w nocy, często są to wypadki bez udziału innego pojazdu powstające w wyniku utraty kontroli nad pojazdem lub/i niedostosowania prędkości do warunków ruchu. Nie bez znaczenia jest też fakt, że nawet spożycie alkoholu w małych ilościach ma znacznie większy wpływ na młodych kierowców niż na osoby starsze i bardziej doświadczone.

Młody wiek kierowcy

Ryzyko wypadku jest uzależnione od wieku kierowcy. Objawia się to poprzez brak właściwej oceny ryzyka i doświadczenia związanego z ruchem drogowym, wpływ pasażerów, młodociany egocentryzm oraz brak dojrzałości emocjonalnej.
Wystawianie się na ryzyko jest jednym z cech stylu życia młodych ludzi. Częściej podróżują w nocy oraz w weekendy i w towarzystwie swoich przyjaciół. Analiza wypadków, które zdarzyły się w nocy w grupie młodych kierowców, wykazała, że najczęściej zdarzają się one w dni wolne od pracy podczas powrotu z dyskotek, pubów lub prywatek. Problem ten jest szczególnie widoczny wśród młodych mieszkańców terenów niezabudowanych, których droga powrotu do domu jest dłuższa. Prowadzenie samochodu przez młodego człowieka daje mu możliwość poczucia się jak dorosły. Samodzielne prowadzenie pojazdu daje im poczucie niezależności od np. rodziców. Prowadzenie samochodu daje możliwość przekraczania pewnych barier. Młodzi ludzie popisując się wśród znajomych niebezpiecznym stylem prowadzenia samochodu, podnoszą poczucie własnej wartości.

Wpływ pasażerów

Badania dowodzą, że młodzi mężczyźni wierzą, że im lepiej wg. nich prowadzą samochód, tym wyższy jest ich status w grupie. Oddziaływanie grupy jest odczuwalne nawet gdy młody kierowca znajduje się sam w samochodzie.

Młodociany egocentryzm

Wśród młodych ludzi stwierdzono pewien rodzaj egocentryzmu. Uważają, że problem wypadków ich nie dotyczy. Cyt:"to nie może mi się przytrafić".
Brak dojrzałości emocjonalnej młodego kierowcy jest dodatkowym czynnikiem ryzyka. Zdolność poznawcza nie jest jeszcze całkowicie rozwinięta. Wyobraźnia przestrzenna rozwija się u człowieka do 22 roku życia, podczas gdy myślenie abstrakcyjne nie jest jeszcze optymalnie rozwinięte. W związku z tym nie mogą przewidywać przyszłych zdarzeń w należyty sposób.

Niedoświadczeni

Im mniejsze doświadczenie w prowadzeniu pojazdu, tym większe ryzyko wypadku. Niedoświadczeni kierowcy są ograniczani przez: niedostatecznie wykształconą umiejętność oceny ryzyka, przecenianie swoich umiejętności, zbyt wolno wykonywane czynności sterownicze pojazdem, utrwalanie nieprawidłowych zachowań.Młodzi kierowcy nie dostrzegają ryzyka, nie monitorują należycie zmian w otaczającym ich ruchu drogowym. Koncentrują się bardziej na niebezpieczeństwach związanych z infrastrukturą drogową, takich jak wąska droga, stan nawierzchni, zbliżające się skrzyżowanie, niż na innych uczestnikach ruchu. Przecenianie swoich umiejętności. To zjawisko w większym stopniu dotyczy płci męskiej, kobiety ostrożniej oceniają poziom swoich umiejętności jako kierowcy. Znacznie częściej młodzi mężczyźni prowadzą w sposób przekraczający ich umiejętności i ustępują dopiero po kilku krytycznych sytuacjach - czyli kolizjach lub co gorsza wypadkach.
Zbyt wolno wykonywane czynności sterownicze pojazdem to problem, który pochłania uwagę początkującego kierowcy. W związku z tym niedoświadczeni kierowcy mają problemy w wykonaniu kilku czynności na raz. W konsekwencji umykają im istotne informacje i brakuje poprawnej reakcji. Kombinacja wyżej opisanych czynników podnosi ryzyko wypadku u niedoświadczonego kierowcy. Kierowca utrwala nieprawidłowe zachowania ciągu pierwszego roku po otrzymaniu prawa jazdy. Spowodowane jest to brakiem "instruktora", który zwróciłby uwagę na utrwalane nieprawidłowe zachowania, gdyż system szkolenia i egzaminowania powoduje, że nauka jazdy nie powinna kończyć się w momencie otrzymania dokumentu.

Przyczyny i skutki

Nauka jazdy wymaga praktyki, zanim wysoki poziom umiejętności do prowadzenia pojazdu zostanie osiągnięty. W porównaniu z umiejętnościami obsługi pojazdu, które są stosunkowo łatwe do opanowania w kilka godzin, umiejętności takie jak przewidywanie potencjalnie niebezpiecznych sytuacji w ruchu drogowym wymagają lat praktyki. Zadania kierowcy są częściowo określane przez wymagania środowiska drogowego, takie jak: projektowanie dróg, obecność i manewry innych użytkowników drogi oraz przepisy ruchu drogowego. Jednak złożoność prowadzenia samochodu dotyczy przede wszystkim kierowcy, ze względu na jego wybór prędkości jazdy, utrzymania poprawnych odległości i pozycji. Wybór ten może prowadzić do małego lub dużego marginesu bezpieczeństwa, a oparty jest na osobistym oszacowaniu kierowcy zdolności do radzenia sobie w różnych sytuacjach w ruchu drogowym. Przy dokonywaniu tych wyborów przez niedoświadczonych kierowców w szczególności należy dążyć do utrzymania dużych marginesów bezpieczeństwa w celu zrekompensowania ich braku doświadczenia. W rzeczywistości jednak jest odwrotnie; młodzi niedoświadczeni kierowcy mają tendencję do wyboru zbyt małych marginesów bezpieczeństwa. W dużym stopniu, zjawisko to jest konsekwencją faktu, że ta grupa wiekowa przecenia swoje umiejętności i nie doceniania złożoności sytuacji w ruchu drogowym.
W uzupełnieniu do społecznej i fizycznej niedojrzałości oraz braku doświadczenia, percepcja młodych początkujących kierowców może być zaburzona w czasie jazdy. Spowodowane jest to przez spożycie alkoholu i narkotyków, zmęczenie i rozproszenie. W porównaniu do starszych i doświadczonych kierowców, alkohol pogarsza zdolności młodego kierowcy do kierowania pojazdem w większym stopniu. Zażywanie narkotyków wzrasta w tej grupie wiekowej co prowadzi do zwiększenia ryzyka wypadku. Łączne stosowanie różnych leków i alkoholu również prowadzi do wyjątkowo wysokiego ryzyka wypadku. Brak snu i naturalny zegar biologiczny powodują zwiększone zmęczenie, prowadząc w końcu do zasypiania za kierownicą. Rozproszenie jako przyczyna ryzykownej jazdy jest bardziej widoczna u nowicjuszy niż doświadczonych kierowców.

Podsumowując, wśród przyczyn nadmiernego ryzyka związanego z uczestnictwem młodych w ruchu drogowym głównymi są:
  1. Brak doświadczenia i umiejętności prowadzenia pojazdu. Spowodowane jest to w głównym stopniu przez niewłaściwy system szkolenia kierowców – nieadekwatny do rzeczywistości ruchu drogowego.
  2. Skłonność do podejmowania zachowań ryzykownych.
  3. Uczestnictwo w ruchu w czasie i w miejscach szczególnego zagrożenia (pora nocna, podczas weekendów).

Jak przeciwdziałać?

Osiągnięcie celu, jakim jest obniżenie liczby wypadków i śmiertelności wśród młodych, początkujących kierowców wymaga skoncentrowanego i skoordynowanego podejścia, uwzględniającego: edukację, szkolenie, proces uzyskiwania prawa jazdy, środki i sposoby nadzoru, komunikację społeczną i promocję.
Pierwszym krokiem w kierunku obniżenia ryzyka w grupie młodych, początkujących kierowców jest zapewnienie najwyższych możliwych ogólnych standardów brd. Biorąc pod uwagę fakt, że młodzi ludzie są ofiarami relatywnie większej liczby wypadków drogowych i stanowią większą część śmiertelnych ofiar wypadków, można oczekiwać, że to w dużej mierze oni skorzystają na wprowadzeniu ogólnych środków z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności w krajach, gdzie efektywność w zakresie brd jest relatywnie niska. Kluczową rolę odgrywać tu będzie efektywne egzekwowanie poszanowania dla przepisów – działania skupiające się na obszarach i porach dnia szczególnego ryzyka dla młodych ludzi. To podstawowy warunek wdrażania szeregu bardziej ukierunkowanych środków zaradczych, o których mowa poniżej.
Równie istotny wpływ na sytuację ogólną ma uwzględnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa przy projektowaniu pojazdów i dróg. Jednakże, duży rozdźwięk we wskaźnikach ryzyka śmiertelności wypadkowej młodych i starszych kierowców podkreśla fakt, że nie wystarczy ograniczyć się do stosowania ogólnych środków z zakresu brd – w równej mierze niezbędne jest bezpośrednie odniesienie się do konkretnego problemu, jakim jest ryzyko młodego, początkującego kierowcy.
Istotne jest wdrożenie środków zaradczych mogących zredukować tę znaczącą różnicę między poziomem ryzyka w przypadku młodych kierowców a występującym w przypadku starszych, bardziej doświadczonych. Biorąc pod uwagę naturę problemu, działania należy skoncentrować na przełamaniu historycznie ukształtowanego niebezpiecznego związku pomiędzy, z jednej strony, niedojrzałością i brakiem doświadczenia, a z drugiej – nieograniczonym dostępem do nienadzorowanego samodzielnego prowadzenia pojazdów w trudnych warunkach, jakie stanowi ruch o dużym natężeniu. Przełamanie tego powiązania musi, w nieunikniony sposób, wiązać się z podjęciem środków, które ograniczą dostępny dotąd wybór bądź zmienią jego atrakcyjność. Kreowanie środków zaradczych nakierowanych na rozwiązanie problemu młodych kierowców powinno polegać na starannym równoważeniu interesów i zakresu obowiązków młodego kierowcy, a także szerszej odpowiedzialności społecznej organów państwowych w zakresie zapewnienia bezpiecznego systemu transportu drogowego.

Wiek przyznawania prawa jazdy

Jak odnotowano powyżej, czym niższy wiek rozpoczęcia nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu, tym wyższe prawdopodobieństwo, że osoba ta będzie śmiertelną ofiarą wypadku, w szczególności poniżej 18 roku życia. Zatem, niezwykle ważne jest określenie odpowiedniego wieku, w którym dopuszcza się rozpoczęcie nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu. Władze powinny odpierać, ze względu na brd, wszelkie naciski na obniżenie aktualnie obowiązującego wieku licencjonowania kierowców – a działać raczej w odwrotnym kierunku, gdyż podniesienie wieku rozpoczęcia nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu redukuje liczbę śmiertelnych ofiar wypadków. Ponadto, warunki uzyskania prawa jazdy na jednośladowych pojazdach silnikowych powinny być na równie rygorystyczne – by nie dopuścić do ewentualnej migracji w kierunku mniej bezpiecznych form transportu.

Szkolenia

Jak dotąd, nie można wykazać wysokiej skuteczności sformalizowanego procesu szkoleń przyszłych kierowców w redukowaniu ryzyka incydencji wypadków. Szkolenia powinny koncentrować się na kształtowaniu postaw kierowców prowadzących pojazdy w sposób bezpieczny, a nie tylko technicznie kompetentny, co oznaczałoby skierowanie uwagi, w większym niż dotąd zakresie, na samoocenę i rozumienie czynników zwiększających ryzyko, m.in. warunków, w jakich odbywa się jazda. Cele i testy określone dla szkoleń powinny być narzędziami nawzajem się wzmacniającymi. Innymi słowy, odpowiednie podejście musi stworzyć początkującym kierowcom możliwość zdobycia szerokiego doświadczenia.
Bezpiecznych kierowców trzeba ukształtować, bo nikt nie rodzi się bezpiecznym kierowcą. Konieczne jest powszechne uznanie, że przedłużony etap ćwiczenia jazdy warunkuje osiągnięcie wyższego poziomu umiejętności kognitywnych. Szczególnie ważne jest zatem zdobycie znacznego doświadczenia w warunkach niższego ryzyka przed przejściem do nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu. Większe pensum jazd szkoleniowych poprzedzające udzielenie prawa do samodzielnej jazdy, w ramach którego szkolący się w sposób metodyczny i wszechstronny oswaja się z prowadzeniem pojazdu, będzie skutkować obniżeniem liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych.

Stosowanie środków zapobiegawczych po udzieleniu prawa jazdy

Najwyższy stopień ryzyka występuje bezpośrednio po udzieleniu prawa do samodzielnego prowadzenia pojazdu, w szczególności w pierwszym roku korzystania z tego prawa. Zdanie egzaminu upoważniającego do uzyskania prawa jazdy nie powinno narażać początkujących kierowców na zagrożenia, nad którymi nie mogą zapanować. Ryzyko w tym okresie można znacznie zredukować, wprowadzając ograniczenia o charakterze ochronnym, które są konsekwentnie znoszone, jak czyni się to w ramach systemów progresywnego prawa jazdy.
Wykazano, że młodzi kierowcy są bardziej podatni na działanie alkoholu niż kierowcy starsi – nawet przy niższej jego zawartości we krwi. Zatem, wysoce pożądane byłoby przyjęcie wartości zero lub 0,2 g/l, jako maksymalnego poziomu BAC w przypadku młodych, początkujących kierowców.
Ponadto, stwierdzono, że omawiane ryzyko obniża się znacząco w efekcie zastosowania czasowego ograniczenia prowadzenia pojazdu w towarzystwie młodych pasażerów oraz (lub) nocą. Zastosowanie takich środków należy rozważać indywidualnie, z uwzględnieniem gruntownego, odpowiednio udokumentowanego rozpoznania natury problemu występującego w danej jurysdykcji, biorąc pod uwagę takie czynniki, jak: dotkliwość problemu młodych kierowców i wieku, w którym zwykle podejmowana jest nauka jazdy. Zastosowanie tego rodzaju środków zaradczych może w znaczący sposób przyczynić się do rozwiązania problemu okoliczności mających wpływ na szkodliwość wypadków powodowanych przez wielu młodych, początkujących kierowców, takich jak: prowadzenie pojazdu nocą, w towarzystwie pasażerów oraz (lub) pod wpływem alkoholu.
W Szwecji, w roku 1993, minimalny wiek, w którym dopuszczalne było prowadzenie pojazdu pod nadzorem został obniżony z 17 do 16 lat, przy czym minimalny wiek jazdy samodzielnej utrzymano na poziomie 18 lat. Ok. 45-50% 16-latków uzyskało prawo jazdy uczącego się kierowcy w ciągu pierwszych 21/2 lat trwania tego nowego programu. Spowodowało to podwyższenie mediany godzin jazd szkoleniowych z instruktorem przed uzyskaniem prawa jazdy do 117,6, w porównaniu do mediany 47,6 godzin przed zmianą. Na przestrzeni kolejnego okresu dwóch lat, ryzyko spowodowania wypadku przez młodych, początkujących kierowców, którzy rozpoczęli naukę jazdy z instruktorem w wieku 16 lat spadło o 40%, a ryzyko wypadkowe, skorygowane o czynniki zakłócające, dla wszystkich młodych, początkujących kierowców zostało obniżone o 15%.

Egzekwowanie

Ewidentnie, wiele ze środków zaradczych wpisanych w proces uzyskiwania prawa jazdy będzie nieskutecznych bez dyscypliny egzekwowania przepisów, w powiązaniu z poważnymi reperkusjami, które działają jako środki odstręczające od naruszeń i – bardziej ogólnie – niebezpiecznego zachowania. Początkujących kierowców należy zatem poddać reżimowi okresu próbnego, w trakcie którego mogą utracić prawo jazdy oraz (lub) podlegać wymogowi podjęcia dodatkowych jazd doszkalających, jeśli nie przestrzegają przepisów ruchu drogowego lub warunków prawa jazdy. Takie podejście można uzupełnić, wprowadzając wobec początkujących kierowców specjalne skale ocen punktów karnych, obniżające, w stosunku do innych kierowców, progowy poziom, od którego stosowane są środki karne. Adresowanie środków do młodych, początkujących kierowców jest jednak zadaniem trudnym, choć może je ułatwić zastosowanie specjalnych tablic rejestracyjnych. Zatem, konieczne jest utrzymanie egzekwowania przepisów na generalnie wysokim poziomie, choć można je koncentrować na dziedzinach, w których młodzi ludzie – a w szczególności młodzi mężczyźni – są szczególnie i ponadnormatywnie reprezentowani, w tym na: jeździe po spożyciu alkoholu, przekraczaniu dopuszczalnej prędkości, jeździe pod wpływem narkotyków i niezapinaniu pasów bezpieczeństwa, oraz w porach i miejscach szczególnej aktywności młodych ludzi.

Nowe technologie

Nowe rozwiązania technologiczne, takie jak: czarne skrzynki, inteligentne klucze czy alco-loki, stwarzają możliwości zapewnienia przestrzegania warunków związanych z procesem udzielania prawa jazdy. Ponadto, takie rozwiązania jak: inteligentne dostosowanie prędkości – Inteligent Speed Adaptation, adaptacyjna kontrola jazdy – Adaptive Cruise Control czy elektroniczna kontrola stabilności jazdy – Electronic Stability Control mogą zredukować celowo i odruchowo niebezpieczną jazdę wśród wszystkich kierowców, w tym ludzi młodych. W odniesieniu do wielu z wymienionych technologii koniecznie są dalsze badania, jednak należy odnotować, że niektóre z nich mogą być szczególne przydatne młodym kierowcom, zarówno w prowadzenia pojazdu, jak i w rozwiązywaniu specyficznych problemów.

Komunikacja i edukacja

Środkom zaradczym, w szczególności egzekwowaniu przepisów, powinny towarzyszyć wysiłki w zakresie komunikacji społecznej i edukacji wpływającej na zmianę fundamentalnych postaw, które nasilają omawiane ryzyko – nakierowane, w szczególności, na niedoświadczonych kierowców, grupy o stylu życia wysokiego ryzyka oraz mężczyzn. Należy także pamiętać, że wiele związanych z bezpieczeństwem postaw kształtuje się na długo przed wiekiem, w którym można prowadzić pojazd oraz że powstają one w dużej mierze pod wpływem naśladowanych wzorów. W związku z tym ważne jest dostarczanie rodzicom i innym osobom dorosłym informacji o tym, jak mogą przyczynić się do obniżenia ryzyka wiązanego z młodymi kierowcami.
Również środki spoza obszaru brd – takie jak: dostępność i koszt środków komunikacji publicznej i szkolnej, koszt eksploatacji pojazdu, dostępność alkoholu czy lokalizacja usług interesujących młodych ludzi – mogą mieć wpływ na poziom przedmiotowego ryzyka. Wszystkie decyzje podejmowane w domenie polityki publicznej powinny brać pod uwagę wpływ, jaki mogą potencjalnie wywrzeć na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Działania profilaktyczne

Zmiana systemu szkolenia
Szkolenie kierowców uważane jest za jeden z najważniejszych elementów zmniejszających niebezpieczeństwo udziału kierowcy w wypadku. Jednak na podstawie doświadczeń zagranicznych można stwierdzić, że jeśli chodzi o zmniejszenie zagrożenia, programy szkolenia kierowców nie zawsze są efektywne. Ocena szkoleń pod względem ich wpływu na bezpieczną jazdę jest bardzo trudna. Skomplikowane jest określenie metodologii oceny efektów szkoleń. W dotychczasowych analizach często brak było systematycznej oceny dotyczącej jakości kursów, które uwzględniałyby zawartość programu szkolenia i metod nauczania. Bezpieczna jazda wymaga dobrego programu nauczania, zdolnego instruktora /nauczyciela oraz innych odpowiednich pomocy. Znaczenie pojęć „dobry”, „zdolny” lub „odpowiedni” to przedmiot analiz badawczych w takim samym zakresie w jakim jest to ocena efektywności kursów szkoleniowych. Nauczyciele, pomoce naukowe i metody nauczania tworzą razem logiczne wsparcie. Pod tym względem szkolenie/nauka kierowców nie różni się od nauki w innych dziedzinach.
Sprawność nauczania jest pod wieloma względami mieczem obosiecznym i dlatego pozostaje pedagogicznym dylematem. Druga faza szkolenia kierowców w Norwegii miała pewne niekorzystne konsekwencje. Część młodych mężczyzn wykorzystało podwyższone umiejętności kierowania pojazdem jako „carte blanche” zarówno do zwiększenia prędkości jak i śmielszej jazdy na drogach szybkiego ruchu.
W dziedzinie szkolenia kierowców pojęcie sprawności tegoż szkolenia tradycyjnie oparte było na technicznych umiejętnościach kierowania oraz na kryteriach taktycznych. Jednak ostatnie badania dowiodły, że jakość kierowania jest również zależna od takich elementów, jak świadomość zagrożenia, zależność pomiędzy umiejętnościami subiektywnymi i rzeczywistymi, odpowiedzialność społeczna. Każde spojrzenie ograniczone jedynie do sektora ruchu drogowego oraz przepisów drogowych jest za wąskie. Zachowanie w ruchu drogowym powinno być rozpatrywane w ramach zachowań społecznych. W Norwegii w ciągu ostatnich 15 - 20 lat zaczęto przywiązywać większą wagę do nowych aspektów dotyczących roli człowieka w ruchu drogowym. Z zainteresowaniem przyjęto motywacyjne i poznawcze teorie w psychologii oraz pedagogice. Tutaj cel człowieka, rozpoznanie niebezpieczeństwa i korzystanie z doświadczenia, proces podejmowania decyzji postrzegane są jako wzajemnie zależne czynniki, które mają związek z modelem zachowania użytkowników drogi.
Bazując na czynnikach ryzyka bycia ofiarą wypadku drogowego spowodowanego przez młodych kierowców należy zweryfikować programy szkolenia kierowców. Minimalny poziom umiejętności koniecznych do zdania egzaminu na prawo jazdy oparty jest na modelu nauki kierowców z lat sześćdziesiątych. Niewłaściwe działanie na tym poziomie tuż przed wypadkiem zazwyczaj zaliczone zostanie do bezpośrednich czynników wpływających na powstawanie wypadków.
Poziom i treść obecnych szkoleń kierowców wskazuje, że czynniki pośrednie nie są poważnie brane pod uwagę. Wszyscy mówią o znaczeniu postaw, zachowaniu w ruchu drogowym lecz mówienie to za mało. Jeśli szkolenie ma mieć jakiś wpływ na postawy i zachowanie, należy przejrzeć jego część teoretyczną dotyczącą zarówno zawartości, jak i metod. Treść szkolenia musi celować w poziom podejmowania decyzji przez kierowcę. Należy silnie skoncentrować się na świadomości zagrożenia podczas prowadzenia pojazdu jako umiejętności społecznej. Następnie należy zająć się ogólnym problemem i stworzyć program nauczania kierowców, który uwzględniałby codzienne życie młodych ludzi, ponieważ młodzi kierowcy nie zabijają samych siebie lub innych ludzi z powodu nieznajomości kodeksu drogowego lub braku umiejętności technicznych. Jest to raczej problem stylu życia, norm społecznych, odpowiedzialności społecznej, nieświadomości zagrożenia oraz pewności w siebie.
Bardzo ważna jest rola instruktorów i jeśli poziom nauczania ma być satysfakcjonujący, instruktorzy muszą być odpowiednio dobrze wykształceni. Większość młodych mężczyzn podczas jazdy podejmuje ryzyko, ponieważ pewnie czują się za kierownicą. Trzeba im uświadomić, że same umiejętności prowadzenia samochodu nie wystarczą, aby zapobiec wypadkom. Dlatego coraz bardziej oczywiste jest, że przekazywanie informacji dotyczących technicznych, fizycznych aspektów jazdy to za mało i coraz szerzej zaczynają być uwzględniane kwestie społeczne. Szkolenie musi być oparte na dialogu pomiędzy instruktorem a uczniem. Ważne jest wytworzenie samoświadomości, umiejętności samooceny i oceny sytuacji na podstawie obserwowanych okoliczności. Dzięki wiedzy z zakresu poznania, motywacji i psychologii społeczeństwa możliwe są nowe sposoby zrozumienia psychologii kierowcy. Bardzo pożyteczny wydaje się być „wewnętrzny model”. Poprzez zmianę wewnętrznego modelu kierowców możemy wpływać na ich zachowanie (Dąbrowska–Loranc, M., 1995).

Symulatory nauki jazdy
Tradycyjny sposób edukacji kierowców ma jedną główną wadę: kandydat na kierowcę nie może doświadczyć wszystkich możliwych sytuacji w ruchu, a jego umiejętności zależą od tego, w jakich sytuacjach postawił go los podczas nauki jazdy z instruktorem. Zanim otrzymało się prawo jazdy, doświadczenie kierowcy trzeba było zdobywać podczas długiego i kosztownego procesu. Dlatego zaczyna stosować się już symulatory do nauki jazdy, które mogą przedstawić rzeczywistą sytuację na drodze i zasymulować odpowiedni sposób nauki. Kierowcy właśnie mogą poznawać wszystkie czynniki ryzyka związane z niedoświadczeniem początkujących kierowców.
W symulatorach możemy tworzyć sytuacje, które zdarzają się rzadko na drodze: prowadzić w pewnych porach roku lub podczas złej pogody, prowadzić przy różnym natężeniu ruchu czy w różnym ukształtowaniu terenu lub w sytuacjach, które wymagają złożonego procesu postrzegania i decyzji, i które powtarzają rzeczywiste niebezpieczne sytuacje na drodze. Sytuacje te mogą być powtarzane wielokrotnie, czego nie udałoby się uzyskać w rzeczywistości. Jeśli operator symulatora lub instruktor nauki jazdy daje szczegółowe wskazówki uczniowi, to może on precyzyjnie doskonalić swoje nieprawidłowe zachowania w określonej sytuacji. W ten sposób może lepiej zrozumieć swoje zachowanie podczas jazdy co pozwoli mu później lepiej oceniać daną sytuację.

Kampanie reklamowe
Bardzo ważnym aspektem w promowaniu bezpiecznej jazdy młodych kierowców jest prowadzenie kampanii reklamowych informujących o zagrożeniach, jakie istnieją na drodze. Wpływ mediów i pokazywanych tam wzorców zachowań na młodych ludzi jest powszechnie znany. Przedstawienie w reklamach agresywnego sposobu prowadzenia czy szybkiej jazdy sportowymi samochodami jest przykładem złych zachowań.
Niezwykle ważne jest popieranie aktywnych zachowań wśród młodzieży. Samodzielnie opracowane informacje trafiają głębiej do świadomości człowieka niż zasłyszane lub przeczytane. W związku z tym w szkołach, w ośrodkach nauki jazdy czy klubach młodzieżowych proponuje się zachęcanie młodych ludzi do przygotowywania reportaży na tematy bezpieczeństwa ruchu. Opracowując materiał, jego autor musi się dobrze nad nim zastanowić i poprzez aktywne zaangażowanie o wiele lepiej pozna problem, niż gdyby o tym przeczytał.
Przedstawienie reportażu na szerszym forum na pewno będzie wywoływać dyskusje zachęcające do dalszych przedsięwzięć. Jednocześnie wnioski z dyskusji mogą być interesujące dla ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa ruchu przy podejmowaniu określonych działań profilaktycznych.
Młodzież chętnie będzie współpracować ze środkami masowego przekazu. Samodzielnie wykonany film wideo może być najlepszą ilustracją typowych zachowań młodych ludzi w czasie wolnym.
Ostatnim problemem, ale mającym szczególne znaczenie, jest nacisk grupowy, który może być silniejszy od indywidualnych zasad. Dlatego należy dostarczyć młodzieży odpowiednich argumentów, aby skutecznie mogła przeciwstawiać się presji rówieśników.
Zadaniem dorosłych (rodziców, nauczycieli) jest prowadzenie odpowiednich dyskusji w formie zabaw grupowych. Na początku takiej dyskusji należy przedstawić konkretną sytuację, kiedy to ktoś jest namawiany do czegoś, czego nie lubi (np. wypicia szklanki piwa). Następnie w trakcie rozmowy w grupie poszukuje się takich argumentów, które potwierdzają słuszność wyboru, a nie są tylko wykrętami.

Alternatywne środki transportu
Przy problemie bezpieczeństwa związanym ze stylem życia młodych ludzi często zaleca się zastosowanie alternatywnych środków transportu. W celu zredukowania nieproporcjonalnie dużej ilości nocnych wypadków wśród ludzi w wieku 18 - 24 lat w weekendy, we wczesnych latach dziewięćdziesiątych wprowadzono w Niemczech nocne autobusy odwożące młodych ludzi do domu po dyskotece. Taki pomysł ma swój wkład w brd, oferując młodym ludziom (szczególnie pod wpływem alkoholu) bezpieczną alternatywę powrotu, a także młodym osobom, których powrót zależy od innego kierowcy.

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa polegająca na wzajemnym udostępnianiu wyników badań i dobrych praktyk przyczyni się do redukcji kosztów zwalczania ryzyka wypadku spowodowanego przez młodego kierowcę. Propagowanie stosownych zaleceń opracowanych przez kraje OECD/EKMT będzie dla szerokiego grona krajów rozwijających się cenne i pomocne w rozwiązaniu szeregu występujących tam poważnych problemów bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Państwa świata mogą współpracować, np. w ramach takich mechanizmów, jak Współpraca ONZ na rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, co stwarza przed nimi możliwość osiągnięcia bezpieczeństwa ruchu drogowego na możliwie najwyższym poziomie. Szczególne środki powinny zostać podjęte w celu przeciwdziałania i wyeliminowania tragicznych skutków spowodowanych przez niedojrzałość i brak doświadczenia. Po pierwsze środki, które podnoszą ogólny poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego, takie jak odpowiednie egzekwowanie prawa w zakresie ograniczeń dot. alkoholu, prędkości oraz pasów bezpieczeństwa. Również bezpieczne drogi i samochody zwiększą poziom bezpieczeństwa młodych i niedoświadczonych kierowców. Oprócz tych ogólnych, wymagane są również szczególne środki dla początkujących kierowców. Skuteczne działania mają na celu zwiększenie doświadczenia w prowadzeniu pojazdu jeszcze przed rozpoczęciem jazdy w pojedynkę, oraz ochronę przed sytuacjami wysokiego ryzyka w pierwszym etapie jazdy. Doświadczenie może zostać zwiększone przez nadzorowane jazdy przez doświadczonego kierowcę.